Alles wat we vroeger nodig hadden aan kruidenierswaren kochten we bij de kruidenier. Deze buurtwinkel, ook wel grutter genoemd, verkocht in eerste instantie ook alleen kruidenierswaren, dat waren ‘droge’ levensmiddelen en huishoudelijke spullen, zoals kaarsen, wasmiddel, enzovoorts. Voor groente gingen we tenslotte naar de groenteboer, voor brood naar de bakker en voor vlees naar de slager.

Bedieningswinkels
Tot in de jaren 1950 werd je bij de kruidenier geholpen met het pakken van je boodschappen. Het waren bedieningswinkels. Veel producten kocht de kruidenier in bij de grossier in grootverpakking.  Er was maar weinig voorverpakt in hoeveelheden voor klanten.

Er was dus een lange toonbank met daarachter alle producten. Op de toonbank stonden weegschalen en de kassa. Veel producten, zoals suiker, erwten, rijst, zout, koffie en bonen zaten in open bakken of laden (gruttersbakken). Andere producten zaten in grote dozen of voorraadblikken. De winkelmedewerker woog af hoeveel de klant wilde hebben en verpakte dat ter plekke.

Het was een kleurrijk geheel in de winkel want die stond vol met mooi versierde reclameblikken van allerlei merken, zoals Droste, Van Houten, Douwe Egberts en Van Nelle.

Winkel’keuze’
Soms waren er meerdere kruideniers in het dorp of de stad en dan kozen we niet altijd de dichtstbijzijnde winkel. De keuze had ook te maken met de zuil of kring waarin we leefden. Zo kwamen mensen bij de kruidenier die bijvoorbeeld naar dezelfde kerk ging of waar men zaken mee deed. Bedrijven in het dorp die aan alle winkeliers leverden, moesten dan ook afwisselen: de ene keer naar ene kruidenier en daarna weer naar de andere kruidenier. Was iemand geen klant van het bedrijf waar je zaken mee deed, dan ging je daar ook niet naar toe, tenzij er geen alternatief voor handen was. Dat was wel schipperen geblazen want als een bakker je een tijdje niet gezien had werd je daar (voorzichtig?) op aangesproken.

Eerste bezorgdienst: het boodschappenboekje
Wat ook een tijd lang bestaan heeft is het boodschappenboekje. Als de bevriende kruidenier ver weg woonde, kon je de bestelling doen via dat boekje. Nou ja, een boekje het was een klein schoolschrift. Je schreef er de boodschappen in voor de hele week. De kruidenier kwam dat dan ophalen en een dag later werden de boodschappen aan huis bezorgd. Hij gebruikte daarvoor een hondenkar, de paardenwagen, een (bak-)fiets, of zelfs een boot. Later kwam de kruidenier wel met de motorbakfiets en daarna nog met de auto.

Ter plekke moest er dan cash afgerekend worden. Maar als je geen geld had kwam dat de volgende keer wel.

Zelfbedieningswinkels
Op den duur gingen veel kruideniers over op zelfbediening. De lange toonbanken verdwenen en de kruidenier verpakte de artikelen voor de klanten voor en zette de prijs erop. De klanten konden zelf hun producten uitzoeken. Waar dit concept in Amerika al in 1917 werd geïntroduceerd, was het in Nederland pas in 1948 het geval.

Later kwamen er ook steeds meer producten die in kleinere hoeveelheden voorverpakt waren, zodat het genoeg was voor de klant.

Supermarkten
Vrij snel daarna ontstonden, doordat kruideniers hun assortiment ging verbreden, de eerste supermarkten. In Amsterdam werd in 1953 N.V. Suco geopend, maar dat werd geen succes en werd overgenomen door Dirk van den Broek. De supermarkten verkochten ook verse levensmiddelen, zoals brood, vlees, zuivelproducten, groente en fruit. Daarnaast verkochten ze ook huishoudelijke artikelen, boeken, schrijfwaren, enzovoorts. In de jaren 1970 kwam de supermarkt echt op en verdwenen veel keline kruidenierswinkels.

SRV-wagen
Sommige winkeliers brachten de winkel letterlijk naar de klanten toe. Ze kwamen met een grote wagen met allerlei producten. In 1966 ontstond ‘Samen Rationeel Verkopen’ (SRV). Het was een samenwerking van een aantal groothandels. De SRV-wagen was een rijdende supermarkt, waarbij men aan huis boodschappen kon doen. In 1995 is SRV opgeheven.