18. Mama Cash een fenomeen



Mama Cash vrouwen gezicht
Mama Cash vrouwen gezicht
Mama Cash vrouwen gezicht

In de jaren tachtig gingen vrouwen op zoek naar mogelijkheden om andere vrouwen te helpen en te steunen. Ook al was de tweede feministische golf nog bezig, er was nog heel veel te doen. Niet alleen in Nederland, ook en vooral in de 3de wereldlanden stond vele vrouwen het water tot aan de lippen. Er moest hoognodig iets gebeuren!

Mama Cash was het allereerste internationale vrouwenfonds ter wereld en is nog steeds springlevend. Sinds 1983 zet Mama Cash zich in voor het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen. ‘Mama Cash gaat uit van de kracht van vrouwen, van het idee dat vrouwen sterk zijn en iets teweeg kunnen brengen’, zoals de organisatie het zelf verwoordt.

De onderstaande teksten zijn met toestemming overgenomen van history.mamacash.nl.

MaMa Cash logo

Het begin

Erfenis
De Amsterdamse feministe Marjan Sax, beschikte sinds 1973 over een flinke erfenis, nadat haar ouders overleden. Lange tijd wist ze niet wat ze ermee moest. In die tijd was de vrouwenbeweging nauw verbonden met de linkse beweging, beide waren antikapitalistisch. Het hebben van geld was in die dagen dan ook verdacht. Marjan Sax: ‘Als ik een bank binnenging, keek ik eerst om me heen of niemand me zag’.

Een vriendin drong er op aan panden te kopen waar alleen vrouwen konden wonen. Sax zag daar wel iets in. Ze bracht een deel van haar kapitaal onder in de Marieke Ariëns Stichting, die twee ‘vrouwenhuizen’ in Amsterdam aankocht. Maar eigenlijk wilde ze iets anders. ‘Het geld moest rollen, in beweging zijn’, zegt ze 38 jaar later. Samen met andere lesbische vrouwen uit de vrouwenbeweging smeedde ze een plan. Met z’n vijven waren ze. Eerst Marjan Sax, Dorelies Kraakman en Patti Slegers en even later ook Lida van den Broek en Tania Leon.

Mama Cash logo Sax

Het plan was er al 1982, maar de feitelijke, statutaire oprichting van Stichting Mama Cash, ‘particulier fonds voor vrouwenprojecten’, vond plaats in 1983. Mieke van Kasbergen, destijds een Amsterdamse taxichauffeur, bedacht de naam ‘Mama Cash.’ Vrij naar zangeres Cass Elliot – Mama Cass – van zanggroep The Mamas and the Papas.

Wat doet Mama Cash precies?
Mama Cash ondersteunt groepen en initiatieven die zich niet tevreden laten stellen met doekjes voor het bloeden, maar die groots durven dromen, luidkeels durven te protesteren en radicaal durven te handelen. Vrouwen, meiden en transgenders die het heft in eigen hand nemen om hun recht op een goed bestaan te realiseren, vrij van geweld, uitsluiting en onderdrukking. Activisten die wezenlijke en duurzame veranderingen voor ogen hebben – veranderingen die tot een rechtvaardiger samenleving voor iedereen om hen heen zullen leiden.

Jaarlijks steunt Mama Cash meer dan 100 organisaties, netwerken en vrouwenfondsen. Sinds 1983 heeft Mama Cash bijna 60 miljoen euro aan subsidies toegekend aan groepen vrouwen, meiden, transgenders en intersekse personen die luid en duidelijk opkomen voor hun mensenrechten.

Mama Cash geeft prioriteit aan vrouwen, meiden of transgenders die meer dan wie ook in de hoek zitten waar klappen vallen en daar stelling tegen nemen. Meiden die uitgebuit worden in de kledingindustrie. Inheemse vrouwen die opkomen tegen machtige bedrijven die hun leefomgeving exploiteren en vernietigen. Sekswerkers die moeten opboksen tegen seksueel geweld, politiegeweld én een hele stapel vooroordelen. Vrouwen met een handicap die zich teweerstellen tegen gedwongen sterilisatie.

homomonument oprichters mama cash
Oprichters bij homomonument.

Transgenders die worden gediscrimineerd op de arbeidsmarkt. Niet omdat ze zieliger zijn dan andere vrouwen, maar omdat het hun lichamen en hun levens zijn waar de impact van ongelijkheid en discriminatie zo pijnlijk duidelijk aan het licht komt en waaromheen de grootste controverses spelen. Wanneer deze vrouwen, meiden en transgender zichtbaar, hoorbaar en voelbaar hun bestaan en hun rechten claimen, heeft dat bij uitstek een groot revolutionair potentieel en elan.

Steun
Energie, visie en ambitie hebben vrouwen, meiden en transgenders die stelling nemen tegen vrouwenrechtenschendingen in overvloed.
Waar het ze vooral aan ontbreekt, is geld. Maar dat niet alleen. Ook het gebrek aan morele steun en het gevoel er alleen voor te staan, kan nijpend zijn. Mama Cash steunt deze activisten daarom niet alleen financieel.

Mama Cash wisselt ook kennis uit en biedt volop netwerkmogelijkheden en -gelegenheid. Want kennis is macht, en samen met collega-activisten strategieën ontwikkelen biedt inspiratie, steun en vaak ook een grotere slagkracht.

Naast de noodzakelijk financiële steun om de rechten van vrouwen en meisjes te bevorderen, mobiliseert en inspireert Mama Cash het publiek om zich te bekommeren om vrouwenrechten en zich daarvoor in te zetten in Nederland en wereldwijd. En dat is hard nodig want nog altijd zijn discriminatie en geweld tegen vrouwen, meiden en transgenders aan de orde van de dag.

Oprichters Mama Cash
De oprichters van Mama Cash

Eerste internationale vrouwenfonds

De oprichters schreven in het voorwoord van het eerste jaarverslag dat Mama Cash het eerste vrouwenfonds in Nederland was, dat ‘financiële steun biedt aan de veelheid van initiatieven die het feminisme in praktische en theoretische zin bevorderen.’ Ze realiseerden zich op dat moment niet dat hun initiatief veel revolutionairder was: ze hadden het eerste internationale vrouwenfonds ter wereld opgericht. Tot in 1987, geïnspireerd door Mama Cash, het Global Fund for Women in San Francisco werd opgezet, was Mama Cash het enige vrouwenfonds dat over de eigen landsgrenzen keek en internationaal financierde.

keukentafel vergaderen Mama Cash
De oprichters van Mama Cash begonnen aan de keukentafel

Mama Cash was net als andere feministische en linkse organisaties in die tijd internationaal georiënteerd. Autonome vrouwengroepen in de ‘Derde Wereld’ (zoals veel landen in het Zuiden in die tijd werden genoemd) die de zelfstandigheid en bewustwording van vrouwen bevorderden, financierde Mama Cash graag. Zo subsidieerde ze in die begintijd onder andere vrouwenstraattheater in Jamaica en een bijeenkomst over vrouwengezondheidszorg in Mexico.

In de jaren 1983 – 1986 gaf Mama Cash 517.000 euro aan 199 vrouwengroepen. Al het werk werd door vrijwilligers gedaan. Meer dan drie decennia later is Mama Cash nog altijd dat: een aanjager van feministisch activisme en een supporter van bewegingen van vrouwen, meiden en transgenders die opkomen voor hun rechten.

Mama Cash organiseert ieder jaar op Internationale Vrouwendag (8 maart) het Mama Cash Feminist Festival. Mama Cash biedt feministische kunstenaars en activisten op die dag een platform, want zoals Bell hooks zegt: ‘The function of art, is to do more than tell it like it is – it’s to imagine what is possible’.

Mama cash Indonesie
Mama Cash in Indonesie
Mama Cash gehandicapt
Leden van een 'Disabled Womens' groep in Lilongwe, Malawi.
Mama Cash Mali vrouwen
Mali
Pakistan Mama Cash vrouwen
Pakistan
Mama Cash Paraguay vrouwen
Paraguay

Het is heel interessant om te lezen over het ontstaan van Mama Cash. Maar zeker ook over wat Mama Cash nu, in deze tijd, allemaal voor projecten heeft lopen, zowel in Nederland als in het buitenland.

Ilse Steel

Mama Cash gezicht vrouw
17. Het milieu:...

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat u onze website zo goed mogelijk beleeft. Als u deze website blijft gebruiken gaan we ervan uit dat u dat goed vindt. Meer informatie

Wij gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website voor de bezoeker beter werkt. Daarnaast gebruiken wij o.a. cookies voor onze webstatistieken.

Sluiten